Jak pomóc dzieciom doświadczającym przemocy domowej?

Przemoc domowa to zjawisko, które w sposób szczególny rani najmłodszych członków rodziny. Dzieci, będące świadkami lub ofiarami przemocy, często doświadczają trwałych skutków emocjonalnych i społecznych. Zrozumienie sposobów wsparcia oraz dostępnych narzędzi interwencji może znacząco wpłynąć na poprawę ich sytuacji.

Rozpoznanie sygnałów przemocy u dzieci

Dzieci dotknięte przemocą domową nie zawsze potrafią jasno wyrazić swoje doświadczenia. Ich zachowanie może zmieniać się w subtelny sposób – mogą stać się zamknięte w sobie albo przeciwnie – nadmiernie agresywne wobec rówieśników. Często pojawia się trudność z koncentracją lub nagłe obniżenie wyników w nauce.

Co więcej, symptomy mogą obejmować także problemy somatyczne, takie jak bóle głowy czy brzucha bez wyraźnej przyczyny medycznej. Warto zwrócić uwagę na oznaki lęku przed powrotem do domu oraz niechęć do kontaktu z określonymi osobami. Tego typu objawy wymagają delikatnego podejścia i uwagi ze strony nauczycieli, opiekunów czy lekarzy.

Czy zawsze da się od razu zauważyć problem? Niekoniecznie – często dziecko ukrywa prawdę ze strachu lub poczucia winy. To właśnie dlatego ważne jest stworzenie atmosfery bezpieczeństwa i otwartości wokół niego.

Rola procedury Niebieskie Karty i instytucji wsparcia

Kiedy istnieje podejrzenie przemocy wobec dziecka, uruchamiana jest procedura Niebieskie Karty — system współpracy różnych instytucji mający na celu ochronę ofiar przemocy domowej. Policja, ośrodki pomocy dla dzieci i dla ofiar przemocy oraz pracownicy socjalni angażują się wspólnie w analizowanie sytuacji i organizację odpowiednich działań interwencyjnych.

Procedura pozwala na szybkie zebranie informacji dotyczących zagrożenia oraz podjęcie kroków zapobiegających dalszym krzywdom dziecka. Gdy ma miejsce przemoc domowa, w praktyce oznacza to między innymi możliwość zabezpieczenia miejsca zamieszkania czy skierowania rodziny do specjalistycznej pomocy psychologicznej i terapeutycznej.

Z punktu widzenia dziecka najważniejsze jest zapewnienie mu przestrzeni do wypowiedzenia swoich uczuć oraz uzyskania realnego wsparcia bez obaw o konsekwencje rodzinne czy społeczne. Tu znaczącą rolę pełnią ośrodki pomocy dla ofiar przemocy — miejsca oferujące zarówno schronienie jak i kompleksowe poradnictwo psychologiczne.

Telefon zaufania 116111 stanowi jedną z form natychmiastowego kontaktu dla dzieci szukających pomocy lub po prostu rozmowy w trudnym momencie życia rodzinnego. Działa całodobowo i anonimowo, co sprzyja przełamaniu bariery milczenia wokół problemu przemocy domowej. Tego rodzaju wsparcie psychologiczne dla dzieci umożliwia im spojrzenie na własną sytuację z innej perspektywy. Mogą też otrzymać wskazówki dotyczące dalszych kroków, bez konieczności natychmiastowego ujawniania swojej tożsamości czy szczegółowych danych personalnych.

Zabezpieczenie emocjonalne poprzez wsparcie psychologiczne

Dzieci wystawione na przemoc potrzebują przede wszystkim poczucia bezpieczeństwa. Zarówno fizycznego oraz emocjonalnego – a także możliwości odbudowy relacji społecznych nadszarpniętych traumatycznymi przeżyciami. Pomoc specjalistyczna koncentruje się więc nie tylko na terapii indywidualnej lecz również grupowej integracji rówieśniczej.

Terapia prowadzona przez wykwalifikowanych psychoterapeutów dostosowana bywa do wieku dziecka oraz charakteru traumy jakiej doznało podczas incydentów związanych z przemocą domową. Zastosowanie odpowiednich technik terapeutycznych pomaga odzyskać kontrolę nad emocjami i buduje odporność psychiczną wobec przyszłych stresorów życiowych. Wspierający dorosły staje tu za przewodnika. Pomaga rozpoznać uczucia których wcześniej mogło brakować nazwy albo zostały wyparte przez mechanizmy obronne młodego umysłu.

Nierzadko zdarza się że dzieci manifestują skutki traumy poprzez różnorodne zaburzenia zachowania: izolację społeczną albo impulsywność; samookaleczanie bądź skrajny lęk przed opuszczeniem domu. Takie reakcje bywają mylnie interpretowane jako „problematyczne” zamiast jako wołanie o pomoc. Dlatego profesjonalna diagnoza jest niezwykle istotna. Dostosowuje się tam metodologię pracy terapeutycznej tak, aby odpowiadała unikalnym potrzebom małego pacjenta. Inaczej niż metody stosowane u dorosłych osób pokrzywdzonych przemocą.

#artykułpartnera #współpraca

fot. Canva, Envato