Czym jest dieta low FODMAP i dlaczego warto ją stosować?
Dieta low FODMAP to sposób żywienia opracowany przez naukowców z Monash University, który pomaga osobom cierpiącym na zespół jelita drażliwego (IBS) i inne zaburzenia trawienne. Opiera się na eliminacji fermentujących cukrów (FODMAP), które są trudne do strawienia i mogą powodować wzdęcia, gazy oraz bóle brzucha.
- FODMAP to skrót od fermentujących oligo-, di-, monosacharydów i polioli
- Dieta podzielona jest na trzy etapy: eliminację, reintrodukcję i personalizację
- Jej skuteczność potwierdzają badania kliniczne i doświadczenia pacjentów

Jakie produkty są dozwolone w diecie low FODMAP?
W diecie low FODMAP można jeść wiele zdrowych i pełnowartościowych produktów, ale kluczowe jest unikanie tych, które zawierają trudnostrawne cukry. Ważne jest, aby lista produktów była zgodna z aktualnymi zaleceniami Monash University.
- Dozwolone: banany (niedojrzałe), marchew, ziemniaki, ryż, kurczak, jaja, migdały (w ograniczonych ilościach)
- Zakazane: cebula, czosnek, jabłka, mleko krowie, soczewica, pszenica (w dużych ilościach)
- Stosuj aplikacje i tabele FODMAP, aby kontrolować swoją dietę
Czy dieta low FODMAP pomaga na zespół jelita drażliwego (IBS)?
Tak, liczne badania wskazują, że dieta low FODMAP znacząco zmniejsza objawy IBS, takie jak wzdęcia, biegunki, zaparcia i bóle brzucha. Dzięki eliminacji fermentujących cukrów, jelita są mniej drażnione.
- Nawet 70% osób z IBS odczuwa poprawę po wdrożeniu tej diety
- Dieta nie leczy IBS, ale skutecznie łagodzi objawy
- Warto ją stosować pod opieką dietetyka lub lekarza gastroenterologa

abela produktów low FODMAP – co jeść, a czego unikać?
| Kategoria | Produkty dozwolone | Produkty do unikania |
|---|---|---|
| Warzywa | Marchew, ziemniaki, cukinia (do 65 g), papryka (do 43 g), ogórek, sałata, rukola, pomidor (do 75 g), bakłażan (do 75 g) | Cebula, czosnek, por, szpinak zwykły, kalafior, brokuł, fasolka szparagowa, kapusta |
| Owoce | Banany niedojrzałe (do 100 g), kiwi, mandarynki, truskawki, ananas (do 140 g), winogrona (do 28 g) | Jabłka, gruszki, śliwki, arbuz, czereśnie, mango, morele |
| Mięsa i białko | Kurczak, indyk, łosoś, dorsz, jaja, tofu naturalne (do 170 g) | Wędliny przetworzone z czosnkiem, kiełbasy z dodatkami, produkty mięsne z konserwantami |
| Nabiał | Mleko bez laktozy, jogurt bez laktozy, sery twarde (parmezan, cheddar), mleko migdałowe (bez dodatków) | Mleko krowie, sery pleśniowe, jogurty z owocami i dodatkami, śmietana |
| Produkty zbożowe | Ryż biały, makaron ryżowy, kasza gryczana, chleb bezglutenowy, płatki owsiane (do 52 g) | Pszenica, żyto, jęczmień, produkty z dodatkiem cebuli lub czosnku, pełnoziarniste zboża |
| Orzechy i nasiona | Orzechy włoskie (do 10 szt.), orzechy brazylijskie (do 2 szt.), orzechy pekan, nasiona chia (małe ilości) | Orzechy nerkowca, pistacje, migdały w dużych ilościach |
| Tłuszcze i dodatki | Oliwa z oliwek, masło klarowane, masło orzechowe bez dodatków, cukier biały, syrop klonowy (małe ilości) | Sosy i przyprawy z dodatkiem cebuli, czosnku, miód (duże ilości) |
Szukasz więcej inspiracji? Wejdź na nasz Instagram Energiakobiety.pl
Jak długo stosować dietę low FODMAP?
Dieta low FODMAP nie powinna być stosowana długoterminowo w formie eliminacyjnej. Proces ten trwa zazwyczaj od 6 do 12 tygodni i powinien być prowadzony etapami, aby zmniejszyć ryzyko niedoborów oraz uniknąć niepotrzebnych restrykcji.
- Etap 1 -eliminacja: 2-6 tygodni
- Etap 2 -ponowne wprowadzanie produktów: ok. 6 tygodni
- Etap 3 -personalizacja i utrzymanie: dieta dostosowana do indywidualnej tolerancji
Co jeść na diecie low FODMAP – przykładowy jadłospis
Dieta low FODMAP może być smaczna i różnorodna, o ile dobrze zaplanujesz posiłki, bo kluczowe jest unikanie składników bogatych w FODMAP, które można łatwo zastąpić bezpiecznymi odpowiednikami.
- Śniadanie: owsianka na mleku migdałowym z bananem
- Obiad: filet z kurczaka z ryżem basmati i marchewką
- Kolacja: omlet z rukolą i pomidorem (bez cebuli)
- Przekąski: orzechy brazylijskie, mandarynki, popcorn bez dodatków

Proste i szybkie przepisy low FODMAP (z ogólnodostępnych składników)
1. Omlet z rukolą i pomidorem
Składniki:
- 2 jajka
- 1 garść rukoli
- 1 pomidor (pokrojony)
- sól, pieprz, oliwa
Sposób przygotowania:
Usmaż jajka na oliwie jak klasyczny omlet, a następnie dodaj rukolę i pomidora pod koniec smażenia.
2. Pieczony łosoś z ziemniakami i marchewką
Składniki:
- filet z łososia
- ziemniaki
- marchew
- oliwa, sól, suszone zioła
Sposób przygotowania:
Warzywa obierz i pokrój, skrop oliwą. Łososia oprósz solą i ziołami. Piecz razem w piekarniku przez 25 minut w 180°C.
3. Kasza gryczana z kurczakiem i cukinią
Składniki:
- kasza gryczana
- pierś z kurczaka
- cukinia
- sól, oliwa, przyprawy
Sposób przygotowania:
Kaszę ugotuj. Kurczaka pokrój w kostkę i usmaż z cukinią na oliwie. Wymieszaj całość i dopraw do smaku.
4. Owsianka z bananem i orzechami
Składniki:
- płatki owsiane
- mleko bez laktozy lub migdałowe
- ½ banana
- kilka orzechów włoskich
Sposób przygotowania:
Zagotuj płatki w mleku, dodaj pokrojonego banana i posyp orzechami.
5. Sałatka z ryżem, jajkiem i papryką
Składniki:
- ryż biały
- jajko na twardo
- papryka czerwona
- rukola
- oliwa z oliwek
Sposób przygotowania:
Wymieszaj ugotowany ryż z pokrojonym jajkiem, papryką i rukolą. Polej oliwą i dopraw.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o dietę low FODMAP
Czy dieta low FODMAP jest zdrowa?
Tak, pod warunkiem, że jest prowadzona prawidłowo i zawiera wszystkie niezbędne składniki odżywcze. Warto skonsultować się z dietetykiem.
Czy można schudnąć na diecie low FODMAP
Tak, ponieważ dieta ogranicza wiele produktów wysokokalorycznych i przetworzonych, ale nie jest to jej główny cel.
Czy dieta low FODMAP jest bezpieczna w ciąży?
Stosowanie jej w ciąży wymaga konsultacji z lekarzem, ponieważ eliminacja wielu produktów może prowadzić do niedoborów, jeśli nie jest prowadzona świadomie
Czy mogę pić kawę na diecie low FODMAP?
Tak, czarna kawa jest niskofodmapowa, ale nie należy łączyć jej z mlekiem krowim, ponieważ zawiera laktozę. Zamiast tego lepiej sięgnąć po napój migdałowy lub mleko bez laktozy.
Gdzie znaleźć pełną listę produktów FODMAP?
Najlepszym źródłem jest aplikacja Monash University FODMAP Diet, która zawiera aktualne informacje o tolerancji poszczególnych produktów.