Zalogowani, ale samotni – młodzież, internet i luka w edukacji

Cyfrowe dzieciństwo – nowe wyzwania dla młodych ludzi

Współczesna młodzież dorasta w świecie, który znacząco różni się od tego, jaki znali ich rodzice. Internet, media społecznościowe, gry online i wszechobecna technologia kształtują młode pokolenie w sposób, który dopiero zaczynamy rozumieć. Niestety, wraz z licznymi możliwościami, jakie niesie internet, pojawiają się również zagrożenia – a system edukacyjny nie zawsze nadąża za tymi zmianami.

Problemy młodzieży w internecie

1. Uzależnienie od mediów społecznościowych

Facebook, Instagram, TikTok, Snapchat – te aplikacje stały się codziennością dla młodych ludzi. Badania pokazują, że nastolatkowie spędzają w mediach społecznościowych nawet kilka godzin dziennie. Ciągłe porównywanie się do innych, presja na idealny wygląd i życie pełne atrakcji mogą prowadzić do niskiej samooceny i problemów psychicznych.

2. Cyberprzemoc i hejt a młodzież

W internecie każdy może być anonimowy, co sprawia, że łatwiej o agresję słowną i przemoc psychiczną. Dzieci i nastolatki doświadczają hejtu w komentarzach, grupach dyskusyjnych czy prywatnych wiadomościach. Brak odpowiednich mechanizmów wsparcia powoduje, że wiele ofiar cyberprzemocy zostaje z tym problemem samo.

3. Niebezpieczne treści i grooming

Internet to miejsce, gdzie łatwo natknąć się na treści nieodpowiednie dla młodych osób – przemoc, pornografia, fake newsy. Co więcej, nieletni często padają ofiarą internetowych drapieżników, którzy manipulują nimi, zdobywając ich zaufanie. Grooming, czyli uwodzenie dzieci w sieci, to jedno z największych zagrożeń, z którym rodzice i szkoły często nie potrafią sobie poradzić.

4. FOMO – lęk przed byciem pominiętym

Fear of Missing Out, czyli strach przed przegapieniem czegoś ważnego, powoduje, że młodzi ludzie nieustannie sprawdzają powiadomienia na telefonie. Boją się wyłączyć internet i czują się źle, jeśli nie uczestniczą w życiu online tak aktywnie, jak ich rówieśnicy. To może prowadzić do problemów z koncentracją, bezsenności i lęków.

System edukacyjny – czy nadąża za zmianami?

Niestety, szkoły często nie są przygotowane na wyzwania, jakie niesie ze sobą era cyfrowa. Programy nauczania w wielu krajach nadal nie obejmują wystarczającej edukacji medialnej, a nauczyciele często nie są szkoleni w zakresie nowych technologii i zagrożeń, które niesie internet.

1. Brak edukacji cyfrowej

W wielu szkołach brakuje lekcji, które uczyłyby dzieci, jak bezpiecznie poruszać się po internecie, jak rozpoznawać fake newsy i jak reagować na cyberprzemoc.

2. Przestarzałe metody nauczania

W dobie, gdy technologia rozwija się błyskawicznie, szkoły nadal często bazują na tradycyjnych metodach nauczania, zamiast wykorzystywać nowoczesne narzędzia edukacyjne i interaktywne rozwiązania.

3. Problemy z wsparciem psychologicznym

Wiele szkół boryka się z brakiem psychologów i pedagogów, którzy mogliby wspierać dzieci i nastolatków w radzeniu sobie z problemami, zarówno w świecie rzeczywistym, jak i cyfrowym.

4. Młodzież a presja wyników i brak nauki kompetencji miękkich

Dzisiejsza edukacja często skupia się na ocenach i wynikach testów, zamiast uczyć młodych ludzi radzenia sobie ze stresem, budowania relacji czy odporności psychicznej, które są kluczowe w obliczu wyzwań XXI wieku.

Jak możemy pomóc młodym ludziom?

• Edukacja cyfrowa – wprowadzenie obowiązkowych zajęć z zakresu bezpieczeństwa w internecie, krytycznego myślenia i higieny cyfrowej.
• Wsparcie psychologiczne – większa liczba psychologów w szkołach i kampanie edukacyjne dotyczące zdrowia psychicznego.
• Świadome korzystanie z technologii – promowanie zasad cyfrowego detoksu, ograniczanie czasu przed ekranem i rozwijanie alternatywnych pasji poza internetem.
• Edukacja rodziców – uświadamianie dorosłych o zagrożeniach w sieci i sposobach monitorowania aktywności ich dzieci.

Dzisiejszy świat stawia przed młodzieżą ogromne wyzwania, zarówno w świecie realnym, jak i wirtualnym. Kluczowe jest, aby system edukacji, rodzice i społeczeństwo działały razem, by zapewnić młodym ludziom bezpieczne i świadome korzystanie z technologii. Dodatkowe wsparcie w radzeniu sobie z problemami cyfrowej rzeczywistości.

5. Młodzież i syndrom wypalenia wśród nastolatków

Coraz więcej młodych ludzi doświadcza wypalenia emocjonalnego i psychicznego już w szkole średniej. Nadmierna presja na wyniki, wielogodzinne przygotowania do egzaminów i brak równowagi między nauką a odpoczynkiem prowadzą do stanów lękowych i depresji. Warto zastanowić się, jak zmienić system edukacyjny, aby wspierał rozwój młodzieży, a nie tylko wymagał od nich wyników.

6. Młodzież a niska aktywność fizyczna i wpływ ekranów na zdrowie

Uzależnienie od ekranów sprawia, że dzieci i młodzież spędzają coraz mniej czasu na świeżym powietrzu. Brak aktywności fizycznej prowadzi do problemów z kręgosłupem, wad postawy, a także zwiększa ryzyko otyłości i innych chorób cywilizacyjnych. Szkoły powinny bardziej promować sport i ruch jako sposób na równoważenie życia online i offline.

7. Wpływ fałszywych informacji i algorytmów na postrzeganie świata

Młodzież często nie potrafi odróżnić faktów od manipulacji, co sprawia, że łatwo wierzy w fake newsy, teorie spiskowe czy zmanipulowane treści. Algorytmy mediów społecznościowych wzmacniają te przekonania, pokazując użytkownikom treści zgodne z ich wcześniejszymi interakcjami, co może prowadzić do radykalizacji poglądów i zamykania się w tzw. bańkach informacyjnych.

8. Brak umiejętności budowania relacji w świecie offline przez młodzież

Dzieci i nastolatki, które dorastają w erze cyfrowej, mają coraz większe trudności z nawiązywaniem relacji w świecie rzeczywistym. Uzależnienie od komunikatorów i aplikacji randkowych sprawia, że rozmowy twarzą w twarz stają się dla nich trudniejsze. Młodzież nie stawia na kontakty międzyludzkie, które są mniej satysfakcjonujące.

Książki dla młodzieży i rodziców, które warto przeczytać

Dla młodzieży:

„Złap równowagę. Jak nie dać się stresowi, presji i lękowi” – Nicola Morgan

• Książka, która pomaga młodzieży radzić sobie z presją, lękiem i oczekiwaniami otoczenia. Uczy, jak dbać o zdrowie psychiczne i znaleźć równowagę w życiu.

„Cyfrowa demencja” – Manfred Spitzer

• Pokazuje, jak nadmierne korzystanie z technologii wpływa na rozwój mózgu, koncentrację i zdolność uczenia się.

„E-migranci. Pół roku bez internetu” – Susan Maushart

• Historia rodziny, która na pół roku odcięła się od internetu. Świetna książka dla nastolatków, którzy chcą zrozumieć, jak technologia wpływa na ich życie.

„Hej, hej, hejterze” – Erin Lange

• Powieść o cyberprzemocy i jej konsekwencjach, napisana w przystępny sposób dla młodych ludzi.

„Zaplątani w sieci” – Adam Alter

• O uzależnieniu od smartfonów i internetu, a także o tym, jak technologia wpływa na nasze życie.

Dla rodziców:

„Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły” – Adele Faber, Elaine Mazlish

• Klasyka dla rodziców, która uczy skutecznej komunikacji z dziećmi i nastolatkami.

„Cyfrowi rodzice” – Anya Kamenetz

• Jak wychowywać dzieci w erze internetu? Jakie zagrożenia niesie świat cyfrowy i jak sobie z nimi radzić?

„Gadżetowy mózg” – Anders Hansen

• O wpływie ekranów i technologii na rozwój mózgu dziecka oraz o tym, jak unikać negatywnych konsekwencji cyfrowego świata.

„Świat według dziecka” – Alison Gopnik

• Pokazuje, jak dzieci uczą się i rozwijają w erze cyfrowej oraz jak można wspierać ich naturalną ciekawość i kreatywność.

„Rodzicielstwo przez zabawę” – Lawrence J. Cohen

• Pomaga budować relacje z dziećmi w sposób naturalny i pełen empatii, co jest kluczowe w świecie przepełnionym technologią.

Problemy młodzieży są inne od tych, które my mieliśmy

Problemy młodzieży w internecie i systemie edukacji to wyzwania, z którymi musimy się zmierzyć już teraz. Technologia sama w sobie nie jest zła, ale to, w jaki sposób z niej korzystamy, ma ogromne znaczenie. Kluczowe jest więc wspieranie młodych ludzi w świadomym i zdrowym korzystaniu z internetu oraz modernizacja systemu edukacji tak, aby odpowiadał na realne potrzeby XXI wieku.

Rodzice, nauczyciele i całe społeczeństwo mają do odegrania ważną rolę – edukując, wspierając i chroniąc dzieci przed zagrożeniami cyfrowego świata. Im lepiej zrozumiemy te problemy, tym skuteczniej pomożemy młodym ludziom odnaleźć się w rzeczywistości, w której przyszło im dorastać.

Młodzież w serialu „Dojrzewanie” Netflix

Serial „Dojrzewanie” to czteroodcinkowy miniserial dostępny na platformie Netflix, który wstrząsnął widzami na całym świecie. Fabuła koncentruje się na rodzinie Millerów, której życie zostaje wywrócone do góry nogami, gdy 13-letni Jamie zostaje oskarżony o zamordowanie koleżanki z klasy.

Jego ojciec, Eddie Miller, stara się zrozumieć, co doprowadziło do tej tragedii. Podczas gdy śledczy oraz psycholożka Briony Ariston (Erin Doherty) próbują dotrzeć do prawdy.

Jakie czynniki wpływają na to, że młodzież jest w stanie popełnić tak brutalne czyny?

Serial porusza wiele istotnych problemów współczesnego społeczeństwa:​

• Wpływ mediów społecznościowych i internetu: „Dojrzewanie” ukazuje, jak toksyczne treści w sieci mogą kształtować psychikę młodych ludzi. Prowadząc ich na niebezpieczne ścieżki.
• Presja rówieśnicza i brak wsparcia: Serial analizuje, jak brak wsparcia ze strony rodziny i otoczenia. Także presja ze strony rówieśników, mogą prowadzić do tragicznych konsekwencji.
• Systemowe zaniedbania w edukacji: „Dojrzewanie” obnaża słabości systemu edukacji. Ukazując bezradność nauczycieli i brak skutecznych narzędzi do reagowania na problemy uczniów.

Serial zmusza widza do refleksji nad kondycją współczesnego społeczeństwa i nad tym, jak możemy zapobiegać takim tragediom. Jest to pozycja obowiązkowa dla rodziców, nauczycieli i wszystkich, którym zależy na przyszłości młodego pokolenia.